Bu topraklar üzerinde yürürken bastığımız taşların, başımızı kaldırdığımızda gördüğümüz yıldızların aslında ne büyük sırlar sakladığını hatırlatan büyüleyici bir yolculuğa çıkıyoruz.
İşte taşın, yıldızın, tıbbın ve ışığın buluştuğu o muazzam anlatı:
1. Taşların Fısıltısı: Anadolu'nun Saklı Akustiği
Sosyal Medya & Psikoloji
"Instagram Filtre Hastalığı": Kendi Filtreli Yüzüne Aşık Olup Gerçeklikten Kopan Neslin Psikolojisi
Sabah uyanıyorsunuz, aynaya bakıyorsunuz ve karşınızda hafif yorgun, gözenekleri belirgin, belki de gözaltları biraz çökmüş "normal" bir insan yüzü var. Sonra telefonu elinize alıyorsunuz; tek bir kaydırma hareketiyle pürüzsüz bir ten, kalkık kaşlar, daralmış bir burun ve dolgun dudaklar... Karşınızda "siz" varsınız ama aslında o siz değilsiniz.
Dijital dünya, psikoloji literatürüne her gün yeni bir kavram hediye ediyor. İşte bunlardan en tehlikelisi: Snapchat/Instagram Dismorfisi veya halk arasındaki adıyla "Filtre Hastalığı". İnsanlar artık başkalarının mükemmel
Medya Psikolojisi & Sosyoloji
"Dizi Karakterleriyle Akraba Olmak": Neden Kurgusal Karakterleri Gerçek Dostlarımızdan Daha Çok Benimseriz?
Çok kötü bir gün geçirdiğinizde veya yalnız hissettiğinizde, en yakın arkadaşınızı aramak yerine neden favori dizinizin bir bölümünü açıp o bildik karakterlerin arasına sığınmak istersiniz?
Çoğumuz Friends, The Office ya da yerli dizilerdeki karakterlerin dertleriyle dertlenip, sevinçleriyle mutlu oluyoruz. Öyle ki, o diziler final yaptığında sanki gerçek bir yakınımızı kaybetmiş gibi bir yas sürecine giriyoruz.
Psikoloji & Retrospektif Akıl
"Nostalji Merakı": Neden Sürekli Eski Günlerin ve Çocukluğumuzun Daha Güzel Olduğunu Düşünürüz?
"Nerede o eski bayramlar?", "Bizim zamanımızda her şey çok daha samimiydi", "Doksanlar bir başkaydı..."
Hangi jenerasyona mensup olursanız olun, geçmişi bugünden daha parlak, daha huzurlu ve daha "güzel" hatırlama eğilimindesinizdir.
Peki, gerçekten geçmişteki dünya bugünkünden daha mı kusursuzdu, yoksa beynimiz bize muazzam bir pembe gözlük oyunu mu oynuyor?
Psikoloji & Çocuk Gelişi
"Doğru Övgü Tuzağı": Çocuğunuza "Çok Zekisin" Demek Neden Geleceğini Baltalar?
Anne ve babaların çocuklarına kurduğu en masum, en sevgi dolu tuzaklardan biri muhtemelen şu iki kelimede gizlidir: "Çok zekisin!" Onları motive etmek, özgüvenlerini artırmak ve başarılarını taçlandırmak için kurduğumuz bu cümle, aslında uzun vadede çocukların akademik ve profesyonel kariyerine vurulan en büyük darbelerden biri olabilir.
Stanford Üniversitesi psikologlarından Carol Dweck’in yıllar süren araştırmaları, çocukları "zekası" üzerinden övmenin, onları geliştirmek yerine kalıplaşmış bir zihniyete (fixed mindset) hapsettiğini ortaya koyuyor.
Zekaya Övgü Neden Tehlikeli?
Kelimeler, yalnızca mürekkebin kâğıtla buluşmasından ibaret değildir; onlar, tarihin vicdanı, zamanın ruhu ve bir milletin hafızasıdır.
Bir kalem, yazarının parmakları arasından süzülürken sadece boşlukları doldurmaz; ya aydınlık bir geleceğin temelini atar ya da karanlık bir zihniyetin mezarını kazar.
İşte bu yüzden kalemin bir namusu, bir duruşu, sarsılmaz bir onuru vardır.
Satılan bir kalem, dışarıdan bakıldığında özgürce yazıyor gibi görünebilir.
Yaldızlı salonlarda, güç odaklarının gölgesinde şakıyan bu kalemlerin mürekkebi aslında çoktan kurumuş, vicdanı çürümüştür.
(Bir Toplumun Görünmeyen Sinir Sistemi)
Türkiye artık sadece ekonomik değil, psikolojik olarak da yüksek basınç altında yaşayan bir toplum görünümü veriyor.
Sokakta yürüyen insanın yüzünde görünmeyen bir alarm hâli var.
Trafikte korna sesi artık bir iletişim biçimi değil;biriken zihinsel yükün dışarı taşmasıdır.
(Modern Çağın Daralan Ruh Eşiği)
Eskiden insanlar daha mı sakindi?
Yoksa hayat daha mı yavaştı?
Belki de mesele tam olarak budur.
Çünkü insan ruhunun da bir işlem kapasitesi vardır.
Mutfak aslında bir yemek pişirme alanı değil, evimizin kalbindeki en aktif kimya laboratuvarıdır.
Her gün farkında olmadan elementleri birleştirir, gaz salınımları tetikler ve polimer zincirleriyle oynarız.
İşte mutfakta her gün yaşanan ama arkasındaki deha düzeyindeki kimyayı gözden kaçırdığımız üç günlük gizem ve arkalarındaki büyüleyici bilim:
1. Teflon Tavaların Sırrı: Çiziklerde Gizlenen Polimer Savaşı
Aşağıdaki yazı, gündelik hayatta sıkça karşılaştığımız dört ilginç olgunun arkasındaki bilimsel gerçekleri bir araya getiriyor.
Sıcak Su Tuzağından Aynadaki İllüzyona
Her gün onlarca kez kullandığımız eşyalar, uyguladığımız yöntemler ve verdiğimiz kararlar aslında görünmez bilimsel kurallarla yönetiliyor. Çoğu zaman doğru bildiğimiz şeylerin bir kısmı ise sandığımız kadar doğru değil. İşte gündelik yaşamın dört ilginç bilimsel sırrı...
1. Sıcak Su Tuzağı
Bazı insanlar vardır...
Hayatın kalabalığı içinde sessizce yürürler.
Ne yaptıkları iyilikleri anlatırlar ne de verdikleri emeklerin hesabını tutarlar.
Onlar için önemli olan görünmek değil, bir yaraya merhem olabilmektir.
Ve bazı insanlar vardır ki, isimleri duyulduğunda insanların aklına makamlar, unvanlar ya da başarı listeleri değil; yardım eli, samimiyet, güven ve vefa gelir.
Dünya Değişmiyor… Kodları Yeniden Yazılıyor
İnsanlık tarihinin bazı dönemleri vardır.
O dönemlerde insanlar sadece olay yaşamaz;
bir çağın kırıldığına tanıklık eder.
Hayatın koşturmacası içinde yanından geçip gittiğimiz, "böyle gelmiş böyle gider" dediğimiz o kadar çok detay var ki...
Aslında her gün karşılaştığımız en sıradan şeylerin arkasında bile aklımızı başımızdan alacak bilimsel gerçekler gizli.
Gelin, evimizin köşelerinden bindiğimiz asansörlere kadar günlük hayatın arkasındaki o gizemli ve biraz da ürpertici sırların perdesini aralayalım.
