Her ilin, yörenin, bölgenin yerin, kendine özgü oluşturduğu bir dili vardır
Ankara’nın, diğer şehirlerden çok farklı bir söylemi vardır ve başka illerin konuşmalarına bu tarz benzemez.
Bu söylemlere alışkın olanların anlamını hemen anladığı, alışık olmayanların şaşırıp kaldığı bir dil, üslup ve söyleyiş var.
Ankara şehrine özgü bir lehçe veya Ankara lehçesi,
Türkiye'nin başkenti olan Ankara'da duyulan benzersiz ve özgün bir dil özelliğidir.
Her bölgenin kendine özgü bir şivesi veya lehçesi olduğu gibi, Ankara'nın da kendine has dil özellikleri bulunmaktadır.
Ankara ağzı, şehir sakinlerinin konuşma tarzı, kelime kullanımı ve gramer yapısı gibi özelliklerle karakterize edilir.
Ankara lehçesi şu özelliklere sahiptir:

1. Tonlama ve Vurgu: Ankara lehçesi genellikle hızlı ve sert bir konuşma tonuna sahiptir. Bazı kelimelerde vurgu farklılıkları dikkat çekebilir.
2. Kelime Kullanımı: Ankara lehçesinde farklı kelimeler kullanılabilir ve bu kelimelerin telaffuzları da diğer bölgelerden farklı olabilir. Bazı kelimelerin özgün anlamları veya vurguları olabilir.
3. Ekler ve Dil Bilgisi: Dil bilgisi kurallarında farklılıklar gözlemlenebilir. Ankara şivesinde özel gramer yapılarına rastlanabilir. Bu, dilin belirgin bir özelliğidir.
4. Yiyecek ve İçecek Terimleri: Özellikle yiyecek ve içeceklerin isimlerinin telaffuzunda veya günlük ifadelerde özgün kullanımlar görülebilir. Bu, Ankara lehçesinin tanımlayıcı bir özelliğidir.
5. Kelime İçindeki Değişiklikler: Ankara lehçesinde bazı kelimelerin veya hecelerin karakteristik bir şekilde değiştiği görülebilir. Bu, Ankara şivesinin belirgin belirtilerinden biridir.
Ankara lehçesi, şehir sakinlerinin günlük konuşma dilinde özgün ve tanımlayıcı bir rol oynar.
Başkent Bülten Gazetesi sizlere Ankara Dili ve Edebiyatından seçkin örnekler vermek için ciddi, uzun soluklu ve derinlikli bir çalışma icra etti.
Şimdi çok popüler olanlara göz atalım;
1. "La gardaş hayır mı?"
Başkentte çok, sık duyduğumuz soru cümlelerinden bir tanesidir bu cümle. Tam olarak 'Ne oldu? Neyin var? Yoksa haberler kötü mü?' Gibi anlamlara gelmektedir.
Söylenişi farklı. Güzel, şaşırtıcı bu cümlenin sonucunda genel olarak cevap ise 'Hayır hayır’'dır.
2. "Beni bebebelikte muhatap etmeyin"
Burada da 'Yaşı küçük bireylerle iletişim kurarsam vaktim ziyan olur, lütfen buna engel olun' denmektedir. Ve ciddi bir uyarı cümlesidir aslına bakarsanız.
Her an istenmeyen olaylar çıkabilir manası olabilir.
3. "Kalk iki dönek de gelek la"
Genellikle düğün, askere uğyrlama,sünnet törenlerinde ve gazino gibi eğlenceli ortamlarda arkadaşların birbirlerine 'Haydi, dans edelim' ya da 'Dansa var mısın dostum?' deme şeklidir.
Kostak diye tabir ettiÄŸimiz Angara flamenkosu da bu davet ile baÅŸlar.
4. "Olm biz Çankaya bebesi miyiz la!"
Çankaya bebesi' diye tabir edilen kitle plaza çalışanı, babasının cebinden para çalmayıp hesabından para çeken ergen, giyimine özen gösteren birey, kavgada çağrılmayacak insan gibi anlamlara gelmektedir. Bazı kitleler tarafından pek sevilmediği için örnek olarak gösterilmekte beis gösterilmez.

5. "La gardaş başını yesin!"
Oldukça İspanyolca görünen bu cümle, gerçek bir Angaralı yapıya sahiptir. Tam olarak net bir anlamı olmamakla beraber 'Hey dostum canını sıkma', 'Lütfen bu şekilde konuşarak benim ruh halime zarar verme', 'Böyle düşünmen beni çok şaşırttı doğrusu' gibi ifadeler yerine kullanılabilir.
6. "Gardaş yakıyon, ver de bi fotoğraf çektirek"
Sizlerin de anladığı gibi 'Dostum bu kombin seni çok enerjik göstermiş, keşke benim de olsa :)' demek oluyor. Fotoğraf çektirmek ise 'Herkesin görmesini o kadar çok isterim ki' anlamında.

7. "Sen mevzuya ayıkıyon nu?"
Başkent dilinde 'yaptın mı, ettin mi' gibi kelimelerin soru ekleri M değil N olarak kullanılır. Dolayısıyla yukarıda bir yazım yanlışı yok. Bu soru tümcesinde de 'Neler olduğunu anlıyor musun ahbap?' denilmek istenmektedir.

8. "Bu saatten sonra Angara düşünsün"
Artık yapabileceğim bir şey kalmadı' demek isteyen bir Angaralı bu cümleyi kurmuş olabilir. Düşünmesi gerekenlerin sadece bireyler değil, toplumun kendisi olduğunu da alt metinler vasıtası ile vererek sosyal bir mesaj oluşumunu da sağlamıştır.

9. "Gardaş Angarayı goşturuyon la"
Çok tatlı, nazik, incelik kokan tatlı bir cümledir...
Bunu size söyleyen arkadaşınız, sizin ne kadar etkileyici bir insan olduğunuzdan bahsediyor. Hollywood'da 'Wooww' neyse bizde de bu o. Bizce Ankara’daki bu söylem daha bile güzel.

10. "Bah hele bah! Atarlı giderli gonuşma bana!"
Bu söylem çok sert bir üslup gibi anlaşılır... Bu cümleyi duyan insan epey bir zor durumla karşı karşıyadır manasındadır.
Tam olarak 'Hey dostum, belanı arama ve çek git derhal!'

11. "Varol çek!
Yine eğlenceli bir ortamda, muhtemelen de canlı müzik icra edilen bir gazinoda duyarsınız.Şarkıcı veya orkestra vokali size 'Varol çeek!' ya da 'Eyyy çeek' diyorsa dediğini yapıp 'Var oooooll' veya 'Eyyyyyyy' demeniz icap eder.
Yabancı şarkılarda duyduğunuz 'Put your hands up in the air' ile aynı coşturucu özelliğe sahiptir.

12. "Gardaş cavlıyo mu bu?"
Bu biraz daha mekanik ve mühendislik konusu. Belli ki bir otomobil ile ilgili performans değerlendirmesi yapılıyor. Zira Angara'da cavlamayan bir arabanın tutulma ihtimali neredeyse yok gibidir.

13. "La bebe mal la!"
Bir kişiyle ilgili böyle bir değerlendirme yapılıyorsa, o kişi için 'Sanırım kafası pek fazla çalışmıyor' denilmiş demektir.
Yine Ankara’mızda sözlük anlamları olan bazı sözcükler şunlardır.
• Abazombak
• Ablak yüzlü
• Acar
• Aga
• Ahraz
• Ak-bak
• Akger
• Akgöz
• Alaf alaf
• Alager
• Alatlamak
• Angıt
• Annaç
• Avla
• Ayallahla
• Aycık
• Aza
• Aze
B
• Badak
• Badılcan
• Basalamak
• Beserek
• Bicama
• Bıdırdamak
• Bigımık
• Bıldır
• Bırta
• Bıtırak
• Bıza
• Bızlamak
• Bosca
• Bunar
• Buva
• Bödek
C
• Canavar
• Carvalamak
• Cevüz
• Cimcik
• Cımrak
• Cingan
• Cıngız
• Combul combul
D
• Dalma
• Dam
• Damacan
• Dangırdamak
• Davar
• Dağarcık
• Dengacık
• Dıgıldamak
• Dobalan
• Dombay
• Duşlak
E
• Elemeşgere
• Emme
• Enteri
• Erkeç
• Eşelek
G
• Galgımak
• Gali
• Galin
• Galinci
• Galiz
• Gancık
• Gatyen
• Gavil
• Geriz
• Gıı
• Gılçan
• Gırgafa
• Gıypgırmızı
• Gocuk
• Gozur
• Gubat
• Guşlestik
• Göynek
H
• Hakina
• Halbur
• Hobu
• Holluk
I
• Iscak
K
• Kança
• Kıntır
• Kitişmek
• Kümpül
M
• Manık
• Mayırdamak
• Mertek
• Mırık
O
• Omca
P
• Pantul
• Payır payır
• Postal
• Potak
• Pösteki
S
• Samıt
• Sec
Ç
• Çabıt
• Çalık
• Çangal
• Çarıkçorap
• Çekişmek
• Çelek
• Çemek
• Çepiş
• Çerçi
• Çilte
• Çırpı
• Çığırmak
• Çon
• Çöldür
• Çömçek
• Çöpür
Ö
• Örtü

Yukarıda Ankara dili ilgili bazı örneklemleri, sözcükleri sizlerin dikkatinize sunmaya çalıştık.
Bu söylemler zaman içinde argo şeklinde algılansa da bu yüzyıllarca bu kent insanın zihin ve gönül dünyasında yer etmiş